Het Brusselse automuseum Autoworld bulkt van de dynamiek. Tal van prachtige thematentoonstellingen lossen zich in snel tempo af. Van 27 februari tot 19 april staat Lancia, dat dit jaar 120 kaarsjes mag uitblazen, in de kijker. Het Turijnse prestigemerk zal menige autoliefhebbers als muziek in de oren klinken. Uiteraard zal iedereen wel de dominante rol van Lancia in de autosport, en vooral in de rally, nog fris in het geheugen liggen.
(Tekst en foto’s: AL)
Eigen merk
In 1906 richtte Vincenzo Lancia, voormalig fabriekspiloot voor FIAT, een nieuw merk op genoemd naar zijn eigen naam. Een jaar later vierde Lancia zijn eerste realisatie, de 18/24 HP. De enige keer dat Vincenzo cijfers gebruikte om zijn wagens te typeren. Daarna volgden telkens letters van het Griekse alfabet. Dat de eerste Lancia uit het goede hout gesneden was bleek toen hij dat jaar reeds een overwinning in de wacht sleepte in de GP of America. Toen een jaar later een overwinning volgde in de legendarische Targa Florio kon het succes niet meer op.
Na een verplichte pauze door de “Grote Oorlog” stortte Lancia zich compleet op de constructie van technisch zeer geavanceerde automobielen. Het was even afwachten tot de introductie van de Lambda. Een technisch hoogstandje reeds voorzien van een zelfdragend koetswerk en onafhankelijke voorwielophanging. De nieuweling bleek zeer betrouwbaar wat nogmaals onderstreept werd door talloze overwinningen in de racerij. Zo veroverde de Lambda de Beker van de Koning in de 24 Uur van Spa Francorchamps. Het duurde niet lang of de Lambda ontpopte tot een wereldwijd commercieel succes. In de States werd de wagen onder licentie gebouwd door Lancia Motors of America company.
Big depression
De economische crisis van 1929 dwong Lancia ertoe om meer economische modellen op de markt te brengen. Daarop verscheen in 1932 de Belna, die in Frankrijk werd gebouwd en pas een jaar erna in Italië als Augusta zou verkocht worden. Meer compacte middenklassers volgden waaronder de Aprilia in 1936, die in Frankrijk de naam Ardennes aangemeten kreeg. Inmiddels sukkelde Vincenzo met zijn gezondheid. Nog voor dat de productie van zijn nieuw geesteskind van start kon gaan stierf hij in februari 1937.
Na WO II
In 1950 verscheen de Aurelia, ‘s werelds eerste productiewagen met een V6 motor. Een jaar later maakte de B20 GT, de coupé versie van de Aurelia, zij debuut. Die oogstte tal van internationale overwinningen waaronder Luik-Rome-Luik, de rally van Monte Carlo, een tweede plaats in de Mille Miglia en een driedubbele zege in de Targa Florio. In ’54 deed de D24, een sportwagen, zijn intrede in het WK voor sportwagens. Het jaar daarop vierde de D50 zijn debuut. De eenzitter uit Turijn bleek de snelste F1 van het seizoen. Een te jonge mechaniek weerhield de nog te nieuwe bolide van een overwinning. Die kwam er wel toen de Lancia F1 werd overgedragen aan Ferrari. Grootmeester Juan Manuel Fangio schreef in 1956 met de Lancia Ferrari zijn vierde wereldtitel op zijn naam.
Golden sixties
De 60er jaren luidden een reeks van fraaie Lancia’s in waaronder de Fulvia, Flavia en Flaminia. Deze laatste ontstond uit de Florida, een luxelimousine waarvan er slechts 4 gebouwd werden en op het Brusselse salon werd voorgesteld. Dat exemplaar is nu in Autoworld te bewonderen. Ook in de autosport scoorde de nieuwe generatie Lancia’s hoge ogen. In 1972 rijfde Sandro Munari het WK Rally binnen met de Fulvia 1,6 HF “Fanalone”. De eerste titel voor het merk uit Turijn maar zeker niet de enige.
Dominant
In 1974 overheerste de Stratos de internationale rallyscene die de hele jaren ’70 aanhield en soms leidde tot bizarre situaties. Zo trad moederhuis Fiat in 1976 aan in de rallywereld met de 131 Abarth. Om interne concurrentie te vermijden werd de Stratos verkocht aan privérenstallen die het de officiële Fiat heel erg moeilijk maakte. In 1982 maakte de 037 zijn debuut. De circuituitvoering daarvan, bekend als Beta Montecarlo Turbo Groep 5 veroverde zowel in 1980 als in 1981 de constructeurstitel in het WK der Merken (FIA WEC).
In 1985 introduceerde Lancia de monstrueuze Delta S4 in de rallysport. 2 jaar later maakten de groep A wagens hun intrede in het WK rally. Dat jaar won de Delta HF 4WD het wereldkampioenschap. Verdere evoluties van de Delta HF, waaronder de legendarische Integrale vanaf 1989, bleven de het rallygebeuren op het hoogste niveau domineren. In 1992 stopte Lancia zijn fabrieksdeelname aan het WK. In het totaal wonnen de almachtige Delta’s 46 zeges, goed voor 6 wereldtitels. Nooit eerder in de rijke geschiedenis van de autosport was er zo’n machtsvertoon van één enkele constructeur. Een historisch belangrijk feit dat als een rode draad doorheen de hele tentoonstelling in Autoworld loopt.
